Sipas nenit 27 të Ligjit për Prokurimet Publike, organi kontraktor, gjatë zhvillimit të procedurave të prokurimeve publike, nuk lejohet të veprojë në mënyrë më të pafavorshme ndaj operatorëve ekonomikë të themeluar në shtetet nënshkruese të Marrëveshjes për Prokurime Publike të Organizatës Botërore të Tregtisë, si dhe ndaj operatorëve ekonomikë të regjistruar në shtete me të cilat Republika e Maqedonisë së Veriut ka ratifikuar marrëveshje ndërkombëtare në përputhje me Kushtetutën. Kjo dispozitë ligjore operacionalizon parimin e trajtimit të barabartë dhe mosdiskriminimit, duke e lidhur atë drejtpërdrejt me vendin e regjistrimit të operatorit ekonomik.
Në bazë të kësaj, organi kontraktor nuk mund të kufizojë të drejtën e pjesëmarrjes së operatorëve ekonomikë të regjistruar në shtetet e përmendura. Megjithatë, nga neni 27 rrjedh se organi kontraktor ka të drejtë të kufizojë pjesëmarrjen e operatorëve ekonomikë nga vende që nuk janë nënshkruese të Marrëveshjes për Prokurime Publike të OBT-së, ose nga vende që nuk kanë marrë përsipër detyrimin për hapjen e tregjeve të tyre të prokurimeve publike për operatorët ekonomikë nga Republika e Maqedonisë së Veriut, në përputhje me marrëveshjet ndërkombëtare të ratifikuara. Organet kontraktore mund të vendosin gjithashtu të mos aplikojnë asnjë kufizim, pavarësisht vendit të regjistrimit, gjë që ka qenë praktikë e zakonshme deri më tani.
Duke marrë parasysh zhvillimet në marrëdhëniet tregtare ndërkombëtare, Byroja thekson mundësinë e kufizimit të së drejtës së pjesëmarrjes në bazë të vendit të regjistrimit të operatorëve ekonomikë nga vende që nuk janë të përfshira në nenin 27 të ligjit.
Në përputhje me nenin 27, organi kontraktor nuk lejohet të trajtojë në mënyrë më të pafavorshme operatorët ekonomikë të regjistruar në:
- Marrëveshjen për Prokurime Publike (GPA) të OBT-së: SHBA, Armenia, Australi, Kanada, BE (27 shtetet anëtare), Hong Kong, Islandë, Izrael, Japoni, Kore e Jugut, Lihtenshtajn, Moldavi, Mali i Zi, Holanda për Arubën, Zelandë e Re, Norvegji, Singapor, Zvicër, Tajpej, Ukrainë, Mbretëria e Bashkuar.
- Marrëveshjen e Stabilizim-Asociimit ndërmjet Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe Komuniteteve Evropiane dhe shteteve anëtare të tyre.
- Marrëveshjen e Tregtisë së Lirë me shtetet e EFTA-s: Zvicër, Norvegji, Islandë, Lihtenshtajn.
- Marrëveshjen e CEFTA-s: Serbi, Shqipëri, Moldavi, Mali i Zi, Bosnjë dhe Hercegovinë, Kosovë.
- Marrëveshjen e Tregtisë së Lirë me Turqinë.
- Marrëveshjen e Tregtisë së Lirë me Ukrainën.
- Marrëveshjen e Partneritetit, Tregtisë dhe Bashkëpunimit ndërmjet Republikës së Maqedonisë së Veriut dhe Mbretërisë së Bashkuar.
Në këtë mënyrë, operatorët ekonomikë të regjistruar në njërën nga këto shtete gëzojnë të drejtën e pjesëmarrjes në procedurat e prokurimeve publike në kushte të barabarta me operatorët vendas. Për operatorët ekonomikë nga vende të tjera, vendimmarrja i takon organit kontraktor. Nëse ky vendim përfshin kufizime, ato duhet të specifikohen qartë në dokumentacionin e tenderit si kusht në informacionet shtesë. Në mungesë të një specifikimi të tillë, supozohet se çdo operator ekonomik, pavarësisht vendit të regjistrimit, ka të drejtë të marrë pjesë në procedurë në kushte të barabarta.
Është e rëndësishme të theksohet se neni 27 i referohet ekskluzivisht vendit të regjistrimit të operatorit ekonomik që synon të marrë pjesë në procedurë, dhe jo origjinës së mallrave apo shërbimeve që ofrohen.
Ky interpretim është në përputhje edhe me vendimin e Gjykatës Evropiane të Drejtësisë C-652/22, i cili trajton pjesëmarrjen e operatorëve ekonomikë nga vende të treta në procedurat e prokurimeve publike në shtetet anëtare të BE-së. Edhe pse ky vendim nuk ka zbatim të drejtpërdrejtë në Republikën e Maqedonisë së Veriut, ai ofron kontekst të vlefshëm për zbatimin korrekt të dispozitave të Direktivave për Prokurime Publike të transpozuara në Ligjin për Prokurimet Publike, në lidhje me parimin e trajtimit të barabartë dhe mosdiskriminimit.
